Waarom digitale projecten falen vóór de eerste gebruiker

Het echte falen gebeurt vóór livegang

Opvallend genoeg stranden veel digitale trajecten al vóórdat de eerste gebruiker het product ziet.

Niet omdat het technisch onmogelijk is. Niet omdat het team onbekwaam is. Maar omdat er gebouwd wordt zonder voldoende helderheid.

Wat er vaak gebeurt:

• Een idee ontstaat vanuit enthousiasme of urgentie
• Er wordt budget vrijgemaakt
• Een team wordt samengesteld
• Er wordt gebouwd

En pas later wordt duidelijk dat:

• het probleem anders ligt dan gedacht
• de oplossing te groot of te klein is
• gebruikers het niet gebruiken zoals verwacht
• de waarde niet aantoonbaar is

Op dat moment is er al veel geïnvesteerd.

De rol van aannames in productontwikkeling

Elke innovatie start met aannames. Dat is normaal.

Maar aannames worden problematisch wanneer ze onzichtbaar blijven, niet expliciet worden gemaakt, niet getest worden of als feiten worden behandeld.

In veel digitale trajecten worden aannames direct vertaald naar features, in plaats van naar experimenten. Dat verschil is fundamenteel.

Een feature bouwen bevestigt niets. Een experiment uitvoeren wel.

Waarom traditionele structuren dit versterken

In veel organisaties is digitale productontwikkeling opgesplitst in rollen:

• Sales verkoopt de oplossing
• Product vertaalt het idee
• Development bouwt
• Management bewaakt planning en budget

Iedere rol doet zijn werk. Maar verantwoordelijkheid voor het geheel raakt versnipperd.

Gevolg:

• de oorspronkelijke vraag verandert onderweg
• verwachtingen worden bijgesteld
• context gaat verloren tussen overdrachten
• niemand zich volledig eigenaar voelt van het probleem

Niet door onkunde. Maar door structuur.

Snelheid wordt vaak verward met vooruitgang

In een wereld waarin "snel live gaan" belangrijk is, wordt snelheid vaak gezien als succesindicator.

Maar snelheid zonder richting vergroot risico.

Een product sneller lanceren dat het verkeerde probleem oplost, betekent niet dat je verder bent. Het betekent dat je sneller vastloopt.

Helderheid vóór snelheid is geen vertraging. Het is risicobeheersing.

Wat succesvolle digitale trajecten anders doen

Succesvolle digitale trajecten delen een aantal kenmerken:

• aannames worden expliciet gemaakt
• er wordt klein begonnen
• er wordt gebouwd om te leren
• beslissingen worden genomen op basis van inzicht

In plaats van direct een volledig product te ontwikkelen, wordt eerst onderzocht:

• Is dit het juiste probleem?
• Is deze oplossing logisch?
• Levert dit aantoonbare waarde op?
• Willen gebruikers dit daadwerkelijk gebruiken?

Dat vraagt om een andere manier van werken.

Prototype, Proof of Value en MVP als beslismomenten

Niet elk idee heeft direct een volledig product nodig.

Afhankelijk van de fase kan het verstandiger zijn om te starten met:

• een Prototype om aannames te toetsen
• een Proof of Value om impact te meten
• een MVP om adoptie te valideren

Deze vormen zijn geen tussenstappen naar "het echte werk". Ze zijn het echte werk.

Ze maken onzekerheid zichtbaar. En zichtbare onzekerheid is beheersbaar.

De verborgen kosten van te vroeg opschalen

Wanneer organisaties te vroeg opschalen, ontstaan verborgen kosten:

• meer afstemming
• meer rollen
• meer complexiteit
• meer technische schuld

Terwijl de kernvraag soms nog onbeantwoord is.

Meer mensen lossen geen onzekerheid op. Ze verspreiden haar.

Stoppen is ook een vorm van succes

Een belangrijk, maar vaak onderschat inzicht: niet elk idee hoeft door te groeien.

Wanneer een experiment aantoont dat een oplossing niet werkt of onvoldoende waarde toevoegt, is dat geen mislukking.

Het is een besparing. Helderheid voorkomt grotere verliezen later.

De echte vraag bij digitale innovatie

De belangrijkste vraag bij een digitaal traject is niet: kunnen we dit bouwen?

Maar: moeten we dit bouwen?

Dat verschil bepaalt of een organisatie investeert in groei, of in ruis.

Van aannames naar onderbouwde keuzes

Digitale innovatie vraagt niet om meer capaciteit. Ze vraagt om betere beslissingen.

Dat begint bij:

• het expliciet maken van aannames
• het klein beginnen
• het testen van waarde
• het accepteren van uitkomsten

Wanneer helderheid het doel wordt, verandert de manier waarop gebouwd wordt. En daarmee verandert de kans op succes.

Conclusie

Digitale projecten falen zelden door technologie.

Ze falen wanneer:

• aannames niet worden getoetst
• verantwoordelijkheid versnipperd raakt
• snelheid belangrijker wordt dan richting